Opening Statement: Mindanao Indigenous Peoples Regional Assembly 2011

  • September 17, 2011

Madayao! Marajao! Ghempya Dhelabong!

Itinuturing ko pong isang malaking karangalan na makasama kayo sa pagbubukas ng ikalawang Indigenous Peoples’ Regional Assembly.

Bago po ang lahat, nais ko pong pasalamatan ang National Commission on Indigenous Peoples na namagitan para sa pagdalo ng mga lider-katutubo ng buong Mindanao.

Nagpapasalamat din ako sa Department of Environment and Natural Resources, Province of Davao del Norte, ang National Commission for Culture and the Arts at ang International Labor Organization sa pagsuporta sa inisyatibang ito.

Bilang pinuno ng Senate Committee on Cultural Communities, Committee on Climate Change at Committee on Foreign Relations, hayaan ninyong ipaliwanag ko at ibigay ang konteksto ng pagtitipong ito.

I have visited various provinces and communities in our country, and every visit leads to a discovery of the rich heritage of the indigenous peoples—your intricately woven fabrics, the songs, chants and dances that narrate the story of your ancestors, and the distinct way of life you strive to preserve.

These encounters brought in me a surge of great pride for our heritage that is enriched by every indigenous cultural community. And it is this endeavor to promote this cultural inheritance and improve the welfare of its stewards that inspired me to gather you here today. A regional assembly such as this is the right venue to have a clear understanding of your needs and concerns.

Sa nakaraang 20 taon, marami nang mahahalagang  tagumpay para sa mga katutubong Pilipino – sa tulong ng NGOs at ahensya ng pamahalaan – sa pagtatanggol sa inyong karapatan. Pinaka-importante dito ang pagsasabatas ng Indigenous Peoples Rights Act of 1997, na nagbalik sa inyong karapatan na pamahalaan ang lupaing ninuno at nagdiin sa pangangailangan para protektahan ang integridad ng kulturang inyong nakagisnan.

Pero siguro pare-pareho naman nating mapatutunayan na pagdating sa pag-angat sa kabuhayan at pangangalaga sa kultura, marami pang kailangang gawin.

Kulang pa rin ang access ng mga katutubo sa serbisyong medical at edukasyon. Kailangan pa ng higit na suporta para sa pagpapaunlad ng mga lupaing ninuno at pagpapabuti ng kabuhayan ng bawat katutubo. Hindi pa rin napapalaganap at nasusupil pa din ang tradisyunal na kaalaman, kakayahan at kasanayan.

Layunin ng Regional Assembly na ito na bigyan ng pagkakataon ang mga katutubong grupo para maiparating ang mga bagay na ito sa kinauukulan. Ang Assembly na ito ay magsisilbing mekanismo para palakasin ang tinig ng mga lider katutubo sa pakikipag-usap sa mga mambabatas, sa lokal na lebel at maging sa nasyunal.

This assembly will hopefully serve as a foundation and focal point upon which a longer-term process of engagement and discussion can be launched and sustained.

Gusto naming marinig kayo para magabayan kami sa aming gagawin. Gusto naming gumawa ng batas na kayo ang tunay na may-akda.

Inimbitahan din natin ngayon ang mga local government officials, provincial at regional officers sa iba’t ibang ahensya ng pamahalaan. Nandito rin ang mga kasama natin sa academe, hindi lang para maitala ang proseso kundi maging aktibong kabahagi din ng inisyatibang ito.

Muli, hayaan ninyo akong ipaliwanag sa inyo ang magiging takbo ng pagtitipong ito.

Bilang pagkilala sa pagsandig ng mga katutubo sa lupaing ninuno, kagubatan at watershed sa kanilang ikinabubuhay – at kung paano ito nalalagay sa panganib dahil sa climate change, ipinaliwanag kanina ng DENR ang epekto ng kakaibang pagbabago ng klima, kung paano ito haharapin at ang proteksyon ng karapatan ng mga katutubo at mga oportunidad kaugnay ng Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation Plus (REDD+) Program.

Ibabahagi din po natin ang mga dokumentaryong ating ginawa kaugnay ng climate change gaya ng “Buhos” at “Ulan sa Tag-Araw”. Ipapaliwanag po dito ang siyensya ng climate change at kung paano ito nakaapekto sa lipunan, kabuhayan at kalusugan ng mga katutubong lantad sa bantang ito.

Bukas naman po, ang ILO ay magsasagawa ng “capacity-building forum” para sa mga lider-katutubo sa ILO Convention 169: The Indigenous and Tribal Peoples Convention,  na nagsasaad na karapatan ng bawat katutubo ang buong proteksyon laban sa paglabag sa kanyang karapatan at ang kalayaang mamuhay nang hindi binabagabag ng diskriminasyon.

Tatalakayin naman ng mga lider-katutubo at cultural workers ang kanilang “best practices” sa pangangalaga sa kanilang IKSP o Indigenous Knowledge Systems and Practices. Ang mga kasanayang nag-ugat sa mga komunidad at nagpabuti ng kalagayan ng mga katutubo ay atin pong ipapakita. Pakikinggan din po natin ang “success stories” sa IP Cultural Enterprise and Creative Industries.

Tayo po ay umaasa na ang palitan ng mga ideya at karanasan ay magbubunsod ng isang mahusay at epektibong talastasan.

Gusto ko pong idiin na ang assembly na magaganap ay isang konsultasyon. I wish to take this rare chance of understanding your concerns.

Kumbaga, inilalabas po natin sa apat na sulok ng Senado ang pagdinig ng Senate Committee on Cultural Communities at Committee on Climate Change, upang higit na maunawaan at matugunan ang inyong mga hinaing at pangangailangan.

May listahan po ako ng mga prayoridad kong maisabatas para sa mga IP.

Una, nais kong malaman kung gaano talaga karami ang mga IP. Ano ang total na populasyon at lokasyon ng mga katutubong grupo? Sa ngayon po kasi, luma na ang figures na pinagbabatayan nila, kaya ang mga tulong na dumarating – kung nakararating man ay hindi sapat.  Ito po ang dahilan ng aking paghahain ng Senate Bill No. 2858 o  Ethnic Origin Act. Gusto po nating makakuha ng malinaw at eksaktong datos sa mga katutubo.

Bilang proteksyon sa indigenous knowledge and cultural heritage, inihain ko naman ang Senate Bill No. 2831 o Traditional Property Rights of Indigenous Peoples Act. Layunin naman nito na magkaroon ng imbentaryo ng lahat ng cultural properties ng IPs. Kailangan din po na kung may gagamit ng iyong cultural properties, magbabayad ng royaltiesI am glad that these proposed measures were strongly supported in resolutions adopted in the Luzon IP Regional Assembly held last week.

Nakatakda ko pong i-depensa sa plenaryo ang panukalang Anti-Ethnic or Racial Profiling and Discrimination Act of 2011, na nagpaparusa sa diskriminasyon sa trabaho, edukasyon, sa paghahatid ng serbisyo, akomodasyon, transportasyon, media at maging sa search and investigatory activities.

Ang iba pang panukala na nakasalang sa ating Committee para sa IPs ay:

  • Bigyan ang mga katutubo  ng access sa information and communications technology
  • Magtayo ng Pilot Housing Projects sa bawat rehiyon na nakabatay sa kultura at tradisyon ng IPs
  • Bumuo ng Philippine Center for Studies on Indigenous Cultural Communities sa Unibersidad ng Pilipinas
  • Bigyan ng karagdagang sampung taon ang NCIP na maghain ng kaso sa pagbawi ng mga lupaing ninuno na  illegal na napa-tituluhan
  • Irekomenda sa DENR na ipalaganap ang mga kasanayan ng mga katutubo sa pangangalaga sa kagubatan

Sa ating Luzon assembly, naihayag ang pangangailang tiyakin ang epektibong pagpapatupad ng mga batas at polisiya ukol sa ating kalikasan at ang pagtitiyak na nakaayon ang mga ito sa mga probisyon ng IPRA.

Bago natin buksan ang malayang talakayan, bigyang daan muna natin ng pagkakataong magbigay ng pahayag ang ating local government officials.

Malugod din nating iniimbitahan ang pahayag mula sa mga kinatawan ng mga ahensya ng pamahalaan at ng ibang sektor.

I am certain that your perspective will further guide us in our law-making and oversight functions.

Umaasa ako ng isang matagumpay na talakayan at umaasa akong bawat isa sa inyo ay magpapahayag ng kanyang damdamin.

Daghang Salamat! 

  • September 17, 2011 |
  • Posted in Speeches |
  • No Comments